Erdinç Saçan

Sinds januari 2000 is Erdinç Saçan beheerder van diverse startpagina-dochters, waaronder turkije.startpagina.nl. Hij was ook werkzaam als internet coördinator bij Corendon/Gomundo en bij TradeDoubler als senior publisher manager. Hij is nu docent ICT & Business aan de Fontys Hogescholen te Eindhoven.

Blogs:

14 aug	Het einde van het reisbureau?
25 mei	De topaffiliate en de ijsberg
06 apr	Arabische sferen
30 dec	Infobesitas
08 nov	Uit de kast
18 aug	Een nieuwe hotspot?
20 apr	Met Corendon naar...
01 apr	Voor een dubbeltje op de eerste rij
14 dec	Macht
05 okt	Verkeersbureaus
23 jul	Allochtonen op vakantie
25 mei	Travolution Summit 2009
23 mrt	Een blik over de grens
18 feb	De zoveelste reissite
19 nov	Kranten en de crisis
29 okt	Het ei van Columbus
30 sep	Wij doen alleen CPM
03 sep	Iets met vakantie...
21 jul	Geduld

Macht

14 DEC 2009

Men hoeft de krant maar open te slaan om te zien dat 'macht' op alle plaatsen vertegenwoordigd is. In oorlogen proberen de strijdende partijen elkaar hun wil op te leggen. In het parlement proberen politici de besluitvorming in de door hun gewenste richting te beïnvloeden. Waarom heeft ieder mens de behoefte om macht uit te oefenen? Wat is het dat degene die macht uitoefent onderscheidt van hen die zich onderwerpen aan het gezag van anderen? Waar ligt de oorsprong van macht?

Om te leven moet je eten. Eten is macht uitoefenen. Vanaf het begin heeft de ene levenssoort de andere verdrongen. De sterkste soort overwon en kon zich verder ontwikkelen, de zwakste stierf af. Het was en is nog altijd een natuurwet. Mensen gingen de gebieden verdelen waar het een groep toegestaan was te gaan jagen. Hoe groter de groep, hoe groter het gebied was. Kleine maar machtige (sterke) groepen probeerden meer gebieden te veroveren, niet omdat ze het nodig hadden maar omdat ze meer wilden bezitten. 'Onze drift om eigendom te hebben gaat ver uit boven de noodzaak om te bestaan,' schrijft John Kenneth Galbraith in zijn boek Anatomie van de macht. Om grote groepen te besturen heb je leiders nodig. Om leider te worden moet je over een van de volgende eigenschappen beschikken: persoonlijkheid, bezit en organisatie.

Wat persoonlijkheid betreft formuleert Tini Visser het formuleert in Allemaal macht als volgt: 'Persoonlijkheid – waarmee meestal leiderschap bedoeld wordt - wordt bepaald door lichaamsbouw, geest, spraak en moreel gedrag.' In primitieve gemeenschappen kreeg men door lichamelijke kracht de leiding. Tegenwoordig wordt persoonlijkheid geassocieerd met het vermogen te overtuigen.

Bezit of rijkdom zorgen ervoor dat men macht kan krijgen over mensen (groepen) als ze voor hun onderwerping worden betaald. Los daarvan is organisatie de belangrijkste machtsbron in de maatschappij. Geen enkel weldenkend mens wil alleen leven, want in de praktijk heb je elkaar gewoon nodig. 'Een van de mooiste kanten van de maatschappij is dat niet iedereen alles zelf hoeft te doen maar zijn handen en geest vrij kan maken voor het werk dat hem ligt,' aldus Tini Visser in haar al eerder genoemde boek. Je wordt hierdoor wel afhankelijk van de kennis van anderen. Dat schept machtsverhoudingen, dus kennis is macht, en dat is zeker in onze technologische samenleving het geval.

In de maatschappij moet bijna iedereen zich verdedigen tegen een te grote druk van anderen. Daarom ontstaan er groepen, zoals vakbonden, verenigingen en partijen. Ze hebben allemaal leiders en leden die zich wegcijferen om het doel van een groep te verwezenlijken. Als een van de leden het met een beslissing niet eens is, wordt hij of gedwongen om mee te doen of uitgestoten uit de groep. Omdat mensen bang zijn om nergens bij te horen, gaan ze uiteindelijk meestal akkoord. Dus ook angst is een zeer belangrijk onderdeel in het machtsproces van macht. Er bestaan drie instrumenten om macht uit te oefenen of op te leggen: geweld, beloning en opvoeding. Geweld is gemakkelijk. Wie helemaal niets kan, kan altijd nog wel schieten. 'De meest rauwe, onwetende soldaat kan de grootste wijsgeer martelen en doden,' schreef Mauk Mulder in Omgaan met macht.

Ook in onze branche zien we ontwikkelingen waarbij groepen gaan samenwerken. Oprichting van de branchevereniging PAN en de taskforce Affiliate Marketing van het IAB zijn recente voorbeelden. Vorige week heeft Roy Platje op een blog affiliates opgeroepen zich te gaan verenigen. Ik weet uit het netwerk dat een aantal reisaffiliaties met een soortgelijk initiatief bezig zijn. Hopelijk komt het tot een samenwerking en uiteindelijk tot een vereniging waarbij affiliaties onderling kunnen samenwerken, zodat we onze branche gezamenlijk kunnen professionaliseren.

Erdinç Saçan

784,contents